Hoe voorkom je dat je in een leiding of kabel boort?

Een schilderij ophangen, een tv-beugel monteren of een plank aan de muur. Je pakt de boormachine en zet 'm aan. Pas als de boor naar binnen gaat denk je: zit er hier eigenlijk iets achter? Een waterleiding raken levert een natte muur en een dure rekening op. Een stroomkabel raken is gevaarlijker. Een gasleiding raken is een noodgeval.

Het gebeurt vaker dan je denkt, ook bij mensen die vaker geboord hebben. Met de juiste voorbereiding, de juiste gereedschappen en een beetje gezond verstand voorkom je het in bijna alle gevallen. Hieronder lees je hoe je veilig boort, waar leidingen liggen en wat je doet als er toch iets misgaat.

Waarom is het gevaarlijk om in leidingen of kabels te boren?

Leidingen en kabels zitten meestal net achter het stucwerk, een paar centimeter diep. Je ziet er niks van. Raak je er een, dan loop je tegen vier soorten problemen aan:

• Waterlekkage: een kapotte waterleiding loopt snel een muur of vloer in. Vocht, schimmel en stucwerk dat opnieuw moet.

• Elektrische gevaren: een spanningvoerende kabel raken kan je een flinke tik geven. In het ergste geval slaat de groep af of ontstaat brand.

• Gaslekken: raak je een gasleiding, dan is dat acuut. Niet roken, niets aanzetten, woning uit en bellen.

• Kosten: als de muur open moet om de schade te herstellen loopt het bedrag snel op, helemaal bij een badkamer of keuken.

Waar liggen leidingen en kabels meestal?

Hoewel leidingen en kabels verborgen zijn, volgen ze vaak vaste patronen. Wees alert op de volgende zones:

1. Verticaal en horizontaal vanaf stopcontacten en schakelaars kabels lopen meestal recht omhoog of omlaag vanaf een wandcontactdoos, of horizontaal naar de schakelaar ernaast. Boor niet direct boven of onder een stopcontact.

2. Nabij de meterkast hier komen alle aansluitingen samen, dus extra voorzichtig in de meters eromheen.

3. Keukens en badkamers hier zit het meeste leidingwerk. Water, afvoer, soms gas, plus de stopcontacten voor de wasmachine of vaatwasser. Altijd scannen voor je boort.

4. Plafonds en vloeren in plafonds lopen kabels naar de lampen. In vloeren kun je waterleidingen of vloerverwarming raken, en dat zie je vaak pas als het te laat is.

Loopt er bij jou ergens een wandcontactdoos waar je geen tekening van hebt? Een elektricien kan in tien minuten met een goede detector vaststellen waar de kabels zitten.

Hoe kun je leidingen en kabels opsporen?

Voor je boort wil je weten wat erachter zit. Drie manieren:

1. Gebruik een leidingzoeker of multidetector

Een leidingzoeker pikt metalen leidingen, stroomkabels en in sommige gevallen kunststofbuizen op. Goedkope modellen geven alleen aan dat er iets zit, betere modellen tonen het type en de diepte. Een paar tips voor het gebruik:

1. Kalibreer het apparaat volgens de handleiding, anders krijg je een vertekend beeld

2. Beweeg langzaam en in een rechte lijn over de muur

3. Markeer waar de detector iets aangeeft met potlood

4. Scan in beide richtingen, horizontaal en verticaal

Een fatsoenlijke leidingzoeker kost rond de 40 tot 80 euro. Voor één klus is dat veel, maar voor wie regelmatig wat ophangt verdient hij zich snel terug.

2. Raadpleeg installatietekeningen

Bij nieuwbouw of een recente verbouwing zijn er meestal installatietekeningen waarop je kunt zien waar de leidingen lopen. In oudere woningen is dit vaak een gok, want er is in de loop der jaren van alles verbouwd zonder dat het op papier kwam.

3. Schakel een vakman in

Twijfel je of zit je bij een tegelmuur in de badkamer? Dan loont het om iemand te bellen. Bij De Klussenbox kun je een klus aanmelden, dan komt een vakman langs die met professionele apparatuur de wand uitleest en het gat boort waar het veilig is.

Soorten muren en waar je extra op moet letten

Welk type muur je voor je hebt bepaalt hoe je boort en hoe groot het risico op een leiding is. De vijf die je in Limburgse woningen het meest tegenkomt:

• Gipswanden: vaak gebruikt als voorzetwand of als tussenwand op zolder. Dunne plaat met een holle ruimte erachter, en juist in die holle ruimte lopen vaak kabels of soepele leidingen. Gebruik een leidingzoeker en hollewandpluggen.

• Betonnen muren: in betonwanden zijn leidingen meestal ingefreesd of in een mantelbuis gestort. Boren kost meer kracht, maar als je een leiding raakt is de schade groot. Stel een diepte-aanslag in.

• Houtskeletbouw: tussen de houten stijlen loopt vaak van alles. Het is een holle wand, dus altijd eerst scannen en de juiste pluggen gebruiken (kantelplug, hollewandanker).

• Tegelmuren: badkamers en keukens zijn de risicozones. Achter de tegels zitten waterleidingen en stroom dicht bij elkaar. Gebruik een tegelboor, scan vooraf en houd ruim afstand van zichtbare kranen en stopcontacten. Komt er een lekkage? Bel een loodgieter voor het wordt erger.

Praktische tips voor veilig boren

Ook met een detector erbij is voorzichtigheid op zijn plek. Een paar regels die het verschil maken:

• Kies korte pluggen en schroeven: voor een schilderijhaakje of klein plankje hoef je niet vijf centimeter de muur in. Hoe minder diep, hoe minder kans op problemen.

• Vermijd de risicozones: direct boven, onder of naast een stopcontact, schakelaar of kraan blijf je weg.

• Stel de boordiepte in: de meeste boormachines hebben een diepte-aanslag of meetstaaf. Gebruik hem.

• Kies het juiste boor- en plugtype: een steenboor in gips werkt niet, een houtboor in beton ook niet. Op de verpakking van pluggen staat voor welk type muur ze bedoeld zijn.

• Geen kracht zetten: als de boor opeens zonder weerstand naar binnen schiet, stop direct. Je zit dan in een holle ruimte of net door iets heen.

Wat doe je als je tóch iets raakt?

Het kan gebeuren, ook met goede voorbereiding. Hoe handel je op het moment zelf:

• Waterlekkage: draai meteen de hoofdkraan dicht (meestal bij de watermeter), vang water op met emmers of handdoeken en bel een loodgieter. Hoe sneller je erbij bent, hoe minder vervolgschade.

• Stroomkabel: blijf van de boor en de muur af, schakel de groep uit in de meterkast en bel een elektricien om de kabel te repareren. Niet zelf proberen, ook niet als het lijkt mee te vallen.

• Gaslek: verlaat direct de woning, raak geen schakelaars of stekkers aan (geen vonken maken) en bel het Nationaal Storingsnummer Gas en Stroom op 0800-9009. Bel pas van buiten, niet vanuit het huis.

Conclusie: veilig boren begint met weten waar je boort

De meeste boorongelukken voorkom je met een fatsoenlijke leidingzoeker, een beetje kennis van waar leidingen meestal lopen, en de discipline om bij twijfel iemand te bellen. Combineer detectie, gezond verstand en het juiste gereedschap en je houdt de muur, je portemonnee en je huis heel.

Heb je een klus waarbij je liever zekerheid wilt? Bij De Klussenbox kun je je klus aanmelden voor professionele begeleiding. Onze monteurs hebben hoogwaardige detectieapparatuur en weten in welke woningtypes de leidingen meestal lopen. Geen lekkage achteraf, geen verrassing in de muur.

Meer weten of direct een klus aanmelden? Ga naar www.deklussenbox.nl of vul het klus-aanmeldformulier in. Voor vragen kun je ook contact opnemen via het contactformulier.